Verborgen kunst

Schilder je weleens, maar lukt het niet echt om in één keer iets perfects op het doek te krijgen? Sta je op het punt dat je jezelf begint af te vragen of je je penselen moet laten liggen, omdat je maar blijft herschilderen? Wacht nog even met het ‘voor altijd’ laten liggen van je kwasten. Want er is nog hoop. Wist je namelijk dat de grootmeesters in de kunst, zoals Leonardo da Vinci en Rembrandt, moeizaam hun werk afkregen? Dit kwam omdat zij bij de definitieve versies nog steeds van gedachten veranderden en de schilderijen alsnog aanpasten.

De dame met de hermelijn
Een beroemd schilderij van Leonardo da Vinci is ‘De dame met de hermelijn’, maar deze dame had in de eerste versie geen hermelijn in haar armen. Ook was haar jurk helemaal rood en had ze nog geen blauwe mouw.

Kijk maar naar onderstaande foto; de linker afbeelding was zijn eerste definitieve versie. Er volgde een tweede versie en dit leidde uiteindelijk tot de definitieve versie die we allemaal kennen als ‘de dame met de hermelijn’.

Afbeelding: de drie versies van ‘De dame met de hermelijn’ via BBC

Afbeelding: de drie versies van ‘De dame met de hermelijn’ via BBC

Backspace dankzij moderne technologie
Franse ingenieur Pascal Cott en zijn team ontwikkelde een techniek waarbij je bij wijze van speken op de backspace-knop drukt om te zien wat er voorafgaand gebeurd was. De Layer Amplification Methode (LAM) pelt het schilderij digitaal laag voor laag af, zodat je de verflagen eronder kan zien. Een verbazingwekkende technologie die dus heeft aangetoond dat het schilderij er eerst heel anders uitzag. Dus wacht nog even met het in de kliko gooien van je tekening of schilderij die nog niet helemaal naar wens is.

Bron: BBC

Wassily Kandinsky (1866-1944)

De Russisch-Franse Wassily Kandinsky was begonnen als abstract kunstenaar, maar heeft daar vorm en filosofie aan toegevoegd. Hierdoor ontwikkelde zijn stijl naar het expressionisme en symbolisme. Kandinsky’s inspiratie kwam uit zijn liefde voor muziek. Volgens hem hebben kleur en klank psychologische effecten op de ziel. Zijn klankkleurtheorie is van grote invloed geweest op de kunst in de 20ste eeuw. Iedere kleur spreekt volgens Kandinsky een eigen taal met een eigen expressie en in elke kleur zit een vorm en ziel.

Bezoek dit najaar interessante tentoonstellingen in Rotterdam

Afgelopen maand is het culturele seizoen in Rotterdam van start gegaan. In dit artikel lees je over twee tentoonstellingen die de aandacht verdienen.

Keith Haring in de Kunsthal
Keith Haring (1958-1990) was een Amerikaans kunstenaar en maakte vooral cartoonachtige tekeningen en schilderijen. Hij wordt ook wel een graffiti-kunstenaar genoemd en zijn werk valt onder de stroming moderne kunst. Hij vond inspiratie uit het werk van Andy Warhol en daarom wordt de vergelijking met popart regelmatig gemaakt.

Zijn werk kreeg voornamelijk in de jaren ’80 bekendheid en werd afgebeeld op bijvoorbeeld posters, mokken en T-shirts. Deze gingen toentertijd wereldwijd massaal over de toonbank.

In de Kunsthal in Rotterdam is vanaf 20 september 2015 tot en met 7 februari 2016 een tentoonstelling van meer dan 120 kunstwerken van Haring te zien.

Keith Haring via Flickr Creative Commons

Keith Haring via Flickr Creative Commons

Tijdelijk Modemuseum in Het Nieuwe Instituut
Meestal mag je bij een modetentoonstelling de geëxposeerde kleding niet aanraken, dat is niet het geval bij deze expositie. Zo heeft Eva Maria Hatschek, een Zwitserse vrouw met meer dan 1700 haute couture stukken, 700 kledingstukken beschikbaar gesteld aan het Tijdelijk modemuseum. Het bijzondere is dat je de stukken mag aanraken. Het is niet alleen mogelijk om kleding aan te raken, maar het passen van schoenen is ook een mogelijkheid tijdens de expositie. Mannen die bijvoorbeeld graag willen weten hoe het is om op hoge hakken te lopen, krijgen hier de kans om pumps uit te proberen. De tentoonstelling stelt namelijk pumps van klein tot zeer grote maten beschikbaar om te passen.

Het Tijdelijk Modemuseum in Het Nieuwe Instituut in Rotterdam is vanaf 13 september 2015 t/m 8 mei 2016 te bezoeken.

Bron: ad.nl

Francisco Goya

Francisco Goya was een Spaanse schilder uit de 18e eeuw. Hij was voornamelijk een portretschilder in dienst van de Spaanse koninklijke familie. Hij behoort ook in het lijstje van de bekendere schilders van de wereld. De naakte Maya (La maja desnuda) en De geklede Maja (La maja vestida) zijn de meest bekende werken bij het grote publiek.

De ruime betekenis van het minimalisme

Kunst staat vaak in het teken van hevige discussies bij kunstcritici onderling. Wat voor de één kunst is, is voor de ander compleet betekenisloos. Het is een vorm van kunst met minimale ingrepen die rond 1960 haar intreden deed. Minimalisme is geen vertaling van een bepaalde werkelijkheid of iemands fantasie. Het is gewoon wat het is en vaak gemaakt van geometrische vormen. De volgende kunstenaars zijn sleutelfiguren binnen de minimalistische kunst: Carl Andre, Dan Flavin, Donald Judd, Sol LeWitt, Robert Morris, Jan Schoonhoven en Frank Stella.

De ruimte erkennen
Neodada en pop art worden regelmatig betrokken in de vergelijking met het minimalisme. De vormentaal zijn niet zelden eenvoudig en hoewel je zou denken dat de kunstenaar geen achterliggende gedachte heeft, is dit vaak wel het geval. Het concept van de ruimte wordt door kunstenaar Donald Judd (zie afbeelding) aan de orde geroepen door je te laten beseffen dat de ruimte bestaat. Je ziet het niet en je kan het niet voelen. Juist daarom wil Judd de beschouwer hiervan zich bewust maken. Door het opstapelen van eenheden, met tussenruimte tussen elke eenheid, maakt Judd van iets ontastbaar als ruimte tastbaar.

 

Donald Judd, zonder titel (Stack), ‘68/’69 - Flickr

Donald Judd, zonder titel (Stack), ‘68/’69 – Flickr

Jackson Pollock

De sleutelfiguren van Amerikaans abstract expressionisme zijn Willem de Kooning en Jackson Pollock. Pollock was een Amerikaanse kunstenaar en staat vooral bekend om zijn ‘dripping-techniek’. Dit is een verftechniek waarbij er niet tot weinig gebruik gemaakt wordt van penseelstreken, maar van het bedruipen van verf. Het doek krijgt daardoor een extra dimensie.

Frank Stella

De kunstenaar Frank Stella (1936) is een schilder en beeldhouwer uit Amerika. Zijn stijlen vallen onder minimal, modern en abstract expressionisme.

Hij is bekend geworden met zijn ‘Black Paintings’, Stella was toen nog maar 24 jaar. Zijn werk was zelfs in 1959-1960 tentoongesteld in het Museum of Modern Art in New York. Dankzij zijn Black Paintings-serie werd hij in één klap een van de belangrijkste schilders binnen het abstract expressionisme.

Symbolistische kunst

Fantasie, dromen, en intuïtie zijn belangrijke pijlers binnen het symbolisme. Verder is de drang naar het verleden en het onderbewustzijn kenmerkend aan deze kunststroming. In 1850 was er voor een groep kunstenaars een behoorlijke drang om een tegenreactie te geven op het realisme en het naturalisme, die toen zeer overheersend waren. De nadruk binnen het symbolisme lag op de dood en droombeelden.

Ontvluchten van de werkelijkheid

Het symbolisme was niet alleen te vinden in schilderijen en beeldhouwwerken, maar werd ook toegepast in muziek en literatuur. Het begon in Frankrijk maar verspreidde al gauw door heel Europa. Het symbolisme was niet luchtig noch simpel te interpreteren. Als we kijken naar het tijdperk van het ontstaan, dan was Europa onderhevig aan veel veranderingen. Bij grote veranderingen komt er altijd een bepaald verlies bij kijken. Het verlies van hoe het eerst was en niet akkoord gaan met het heden was de stemming die overheerste binnen de beweging. De industrialisatie en technologische ontwikkelingen zorgden voor sociale verschillen. De angst dat deze veranderingen zouden leiden naar iets negatiefs heeft ertoe geleid dat de drang naar het verleden, dromen en fantasieën de kern van deze beweging werd.

Een bekend citaat van de symbolistische dichter Gustave Kahn luidt “Je krijgt het gevoel dat deze mensen alleen maar bronnen van inkomsten lopen te zoeken; de bron van de dromen droogt op”. Hoewel men probeerde de positiviteit te bewaren, overheerste bij veel kunstenaars een deprimerend gevoel.

 

 

The Death of the Grave Digger by Carlos Schwabe (H3dg3 at en.wikipedia from Wikimedia Commons)

The Death of the Grave Digger by Carlos Schwabe (H3dg3 at en.wikipedia from Wikimedia Commons)

Charles-François Daubigny

Charles-François Daubigny was een Frans impressionistische kunstschilder en leefde tussen 1817 en 1878. Grote meesters als Claude Monet en Paul Cézanne hebben veel geleerd van Daubigny op gebied van kunst. In het werk van Monet herken je het meest van Daubigny’s artistieke kenmerken. Tussen Daubigny en Cézanne zijn er ook overeenkomsten te vinden, weliswaar wat minder dan bij Monet.

Eerste grote tentoonstelling over Sisi in Nederland

Een tentoonstelling over het sprookjesachtige doch tragische verhaal van de Oostenrijkse keizerin Elizabeth in Beieren, ook wel bekend als Sisi.

Dit is de eerste keer dat een omvangrijke tentoonstelling te zien is buiten Oostenrijk. In het Paleis Het Loo kun je meer over haar levensverhaal te weten komen. Dit verhaal is door Hollywood redelijk geromantiseerd, waardoor haar leven als een sprookje bekend is te staan. De expositie laat zien dat dit niet altijd het geval is geweest. Deze keizerin, die leefde van 1837 tot 1898, had een ongelukkig huwelijk met Frans Jozef. Hij was haar ontrouw en zijn moeder, aartshertogin Sophie, hield Sisi tegen in de opvoeding van haar eigen drie kinderen. Sisi mocht zich nergens mee bemoeien en werd volledig buitengesloten. Dit dreef Sisi langzaam tot waanzin en ze begon zich steeds vreemder te gedragen, zoals het verbergen van haar gezicht naar de buitenwereld.

Politieke overwinningen

In haar functie als Keizerin van Oostenrijk heeft zij Hongarije en Oostenrijk in 1867 verenigd met elkaar, nadat de verhouding tussen beiden landen was verslechterd sinds de Hongaarse Revolutie in 1848. Sisi had altijd een verbonden gevoel gehad met Hongarije, waar ze tot koningin werd gekroond. Dit werd haar uiteindelijk door andere landen niet in dankbaarheid afgenomen, men vond dat haar liefde voor Hongarije groter was dan die voor Oostenrijk.

Onrust

Sisi verloor haar zoon in 1889, toen hij zijn geliefde vermoorde en daarna zelfmoord pleegde. Dit verlies kon ze niet verwerken en het maakte haar depressief. Ze worstelde vooral met haar uiterlijk. Ze scheen de ziekte Anorexia te hebben, en vond zichzelf naarmate ze ouder werd lelijker worden waardoor ze zichzelf steeds meer verborg. Dit deed ze met zware voiles en waaiers, en ze kon er niet tegen als mensen haar aanstaarden. Vanaf 1875 mochten er zelfs geen foto’s van haar gemaakt worden. Op 60-jarige leeftijd werd Sisi vermoord door een  Italiaanse anarchist.

De tentoonstelling van deze keizerin is te zien tot 27 september 2015 in het Paleis Het Loo.

 

Foto via Wikimedia Commons

Foto via Wikimedia Commons