Frank Zweegers

Een bijzondere tak van sport in de kunst is het maken van constructies. De vaak indrukwekkende bouwwerken kunnen een grote ruimte vullen en op verschillende manieren interactie aangaan met het publiek.

Kunstenaar Jan Niedojadlo maakt zogenaamde “Podules”. Bijzondere kunstwerken, ook wel “Play Art” genoemd, waar je als publiek onderdeel van wordt door je erdoorheen te bewegen, erin te loungen, of erop te spelen.

Albrecht Dürer was een beroemd tekenaar. Hij was gespecialiseerd in het tekenen van dieren. Hij werd opgeleid als goudsmit maar ruilde al snel zijn hamertje in voor tekenmateriaal.

Albrecht was één van de eerste tekenaars die dieren de volle aandacht gaf. In het begin van de zestiende eeuw waren er vele ontdekkingsreizigers die terugkwamen met aparte vondsten en verhalen. Uiteraard ook met informatie over nieuwe diersoorten.

De neushoorn tekening van Albrecht Dürer is wereldberoemd. De tekening is de eerste voorstelling van een neushoorn voor de Europeanen. Dürer tekenden de neushoorn aan de hand van grove schetsen en vele aantekeningen van een onbekende tekenaar die het beest in het echt had gezien. De tekening werd in 1515 gemaakt door Dürer.

De tekening werd daarna in hout gegraveerd om het te kunnen drukken op papier en dit te verspreiden onder de mensen. Boven de tekening staat de volgende tekst. Ik heb deze grofweg vertaald in het Nederlands.

“Op de eerste dag van mei 1513 haalde de Koning van Portugal, Manuel een levend beest uit India genaamd de neushoorn het land binnen. Dit is een accurate voorstelling. Een beest met dikke stukken huid met stippeltjes erop. Het beest is even groot als een olifant maar heeft kortere benen. Het beest heeft een hoorn voor op zijn neus die hij slijpt op de in de omgeving aanwezige stenen. Het is de grote vijand van de olifant. Als ze elkaar tegenkomen komt de hoorn met zijn neus in actie en slaat met één slag de olifant dood. De olifant heeft geen mogelijkheid om zich te verdedigen. Er wordt gezegd dat de neushoorn onaantastbaar en sluw is.”

Een wat overdreven tekst blijkt wel na jarenlange studie van de neushoorn. Maar het geeft wel aan hoe overweldigend het nieuws was. De ontdekking van zo een bijzonder diersoort.

Dürer ging als volgt te werk bij het tekenen van de fauna.

• Dürer schetsten grofweg de vormen van het dier op een stuk papier. Vaak ondersteunt met wat bruine waterverf.
• Albrecht tekenden de vacht door middel van donkere kleuren en lichte vegen.
• Daarna werkte Dürer de details uit met een scherp geslepen potlood of vulpen.
• Als laatste zette Albrecht een handtekening onder zijn werk. (zie hieronder)

Albrecht werd ziek in 1520 door een infectie die hij, na waarschijnlijkheid had opgelopen in Zeeland, Nederland tijdens het tekenen van een aangespoelde walvis. Albrecht Dürer overleed uiteindelijk op 6 mei 1528.

Beide zijn kunstenaar, beide zijn en beide tonen ze compleet eigen werelden. Dit terwijl ze alle twee de werkelijkheid fotograferen en ensceneren. Toch is er een verschil van dag en nacht in hun werk, letterlijk in dit geval. Astrid Kruse Jensen werkt alleen bij nacht, terwijl Ellen Kooi juist overdag werkt. Nu spiegelen ze elkaar in een persoonlijke uitwisseling, een ‘schemerige’ tentoonstelling dus.

Ellen Kooi – De IJsdame

De Nederlandse Ellen Kooi blijft voor haar werk in het binnenland. Ze gebruikt landschappen als locaties voor onverklaarbare en dubbelzinnige gebeurtenissen. Het beeld wordt tot in uiterste perfectie geënsceneerd. Complete delen van straten worden tot filmsets omgebouwd, inclusief modellen, rekwisieten, draaiboeken etc. etc. Haar beelden lijken dan ook vaak rechtstreeks uit een spannende of ontroerende film te komen.

Astrid Kruse Jensen – Almost Silent

Astrid Kruse Jensen, afkomstig uit Denemarken, gaat compleet anders te werk. Uiteraard regisseert ze haar foto’s ook, maar gaat daarbij veel meer uit van de omstandigheden ter plaatse. Zij maakt haar foto’s met een lange sluitertijd en hoge kleurverzadiging, waardoor de beelden een intense kwaliteit krijgen. Haar beelden gaan vooral over imaginaire werkelijkheden, onbepaalde ruimtes en de werking van het geheugen.

De tentoonstelling, genaamd ‘On the other side of twilight’, is van 22 januari t/m 10 april 2011 te zien in het Stedelijk Museum ‘s-Hertogenbosch.