Het kubisme leert anders kijken

Het kubisme is een schilderstijl binnen de moderne kunst, welke ontstond aan het begin van de twintigste eeuw. Als avant-gardekunststroming (een voorhoede van jonge kunstenaars die met nieuwe vormen experimenteren), beleefde het hoogtijdagen tussen 1906 en 1920.

Kenmerken
In het kubisme worden alle objecten binnen het schilderij teruggebracht tot basisvormen. Vaak is er sprake van een vereenvoudiging. Ruimtelijkheid ontstaat doordat het onderwerp vanuit meerdere standpunten bekeken kan worden. Het meest vernieuwende aspect was: hoe breng je het driedimensionale over naar het tweedimensionale vlak. Door het kubisme is men vandaag de dag meer open gaan staan voor andere invalshoeken.

Voorloper Paul Cézanne
Deze 19e-eeuwse schilder meende dat alle vormen in de natuur in feite uit een aantal oervormen bestond: piramide, bol, kubus, kegel en cilinder. Het klassieke perspectief werd door hem losgelaten en hij begon in plaats hiervan kleur te gebruiken om diepte te creëren.

Georges Braque en Pablo Picasso
In Frankrijk werd deze stijl verder ontwikkeld door Georges Braque en Pablo Picasso. Deze periode wordt het geometrisch kubisme genoemd. Zij werkten vijf jaar intensief samen, waardoor hun kunst veel op elkaar leek. Later is er een scheiding tussen hen ontstaan doordat Braque in 1914 tijdens de eerste wereldoorlog werd opgeroepen voor militaire dienst. Hij raakte gewond aan zijn hoofd en keerde pas in 1917 terug in Parijs. De schilders gingen sindsdien hun eigen weg.
Georges Braque schilderde: Glas op tafel, 1909, Mandora, 1909, Fles en vissen, 1910 en: Klarinet en fles rum op een schoorsteenmantel, 1911.
Bekende schilderijen van Pablo Picasso zijn: Fruitschaal, viool en fles en: Stilleven, beiden uit 1914.

Het analytisch kubisme (1910 tot 1912)
Met de geometrische basisvormen als uitgangspunt werd de opbouw van het onderwerp verder geanalyseerd. De kleur was van ondergeschikt belang, de nadruk lag vooral op de vorm.

Het synthetisch kubisme (1913 tot 1920)
Na deze periodes wilde men toch weer wat meer terug naar de realiteit, door niet zozeer de oervorm maar juist de omtreklijn van het object zoveel mogelijk te benadrukken. Hierdoor keerde naast herkenbaarheid ook het perspectief wat meer terug. In deze fase werd kleur weer belangrijker. Voor collages werden soms monstertjes van de werkelijkheid gebruikt, zoals: stukjes krant, touw, of stoelbekleding. Schilder Juan Gris is een bekende schilder uit deze periode, schilderijen van hem zijn: Fles rum en krant en: Het zonnescherm, beide uit 1914.

Mandora - Georges Braque

Mandora – Georges Braque