Tagarchief: geschiedenis van kunst

De geschiedenis van het stilleven

Objecten spreken vaak tot de verbeelding. Fruit, groenten en bloemen maar ook meubels, glaswerk of porcelein vormen regelmatig een inspiratiebron voor kunstenaars. Het zijn bij uitstek opbjecten die zich goed lenen voor het maken van een stilleven.

Artistieke compositie

Een stilleven is een artistieke compositie van zulke voorwerpen. Er komen meestal geen levende wezens in een stilleven voor: vandaar de naam ‘stil’ leven… Een stilleven is heel geschikt om je als kunstenaar uit te leven op de kleurstellingen, de compositie, glansaspecten of juist contrast aspecten. Een stilleven is dan ook een echt studiewerk.

Gouden Eeuw: eeuw van de stillevens

Nederlandse en vlaamse kunstenaars lieten zich de afgelopen eeuwen ook inspireren door opbjecten en voorwerpen. Vooral de Gouden Eeuw is een periode die veel stillevens van grote kunstenaars voortbracht. Tot bekende en beroemde Nederlandse schilders van stillevens behoren onder andere Ferdinand Bol, Pieter Claesz, Albert Cuyp, Frans Hals, Paulus Potter, Jan Steen en Johannes Vermeer. Hun schilderijen van stillevens zijn vooral bekend geworden om de stofuitdrukking: de weergave van het oppervlak van een voorwerp. In één stilleven toont de schilder zijn vaardigheid om tegelijkertijd het karakter van het object weer te geven. Voorbeelden zijn een glanzend zijden kleed, een een mat ei, bedauwde druiven, een bol glanzend glas en bijvoorbeeld een parelmoeren schelp.

Pieter Claesz (Berchem 1596/97 – Haarlem 1660) was één van de belangrijkste stillevenschilders in de zeventiende eeuw. Hij is de eerste kunstenaar die alledaagse voorwerpen, zoals een enkele roemer, een tinnen bord en een haring, zo weet weer te geven dat er een betoverende schoonheid van afstraalt.