Tagarchief: Eerste kunstenaars

De eerste kunstenaars

Over de hele wereld zijn voorbeelden te vinden van prehistorische kunst. En waar de wetenschap tot voor kort dacht dat de eerste kunstuitingen uitsluitend toegeschreven konden worden aan de moderne mens, tegenwoordig staat men ook open voor de mogelijkheid dat Neanderthalers kunst maakten.

Het ontstaan van de eerste kunst

Waar en wanneer kunst precies is ontstaan, is moeilijk te zeggen. Feit is wel dat de ontdekking dat je jezelf kan uitdrukken met symbolische expressie één van de belangrijkste ontdekkingen van de mensheid is geweest. Je kan zelfs stellen dat de mens hier begon in het onderscheiden van het dierlijke. In Europa manifesteerden de eerste kunstuitingen zich rond de komst van de moderne mens zo’s 43.000 jaar geleden. Maar op dat moment leefde de moderne mens al 100.000 jaar in Afrika. Waarom waren daar geen overblijfselen van? Die bleken er wel, maar waren alleen niet opgemerkt.

Eerste kunstenaars

Op een dag in 2000 graaft Christopher Henshilwood op het zuidelijkste puntje van Afrika, een blokje ingegraveerde rode oker op. Ongeveer 75.000 jaar geleden heeft iemand in dit blokje een patroon gekerfd dat bestaat uit lijnen. Sindsdien is ditzelfde patroon aangetroffen op andere stukken oker, maar niemand weet precies het betekent. Deze stukken waren op dat moment 35.000 jaar ouder dan alle andere uitingen van symbolisch denken die er tot dan toe waren gevonden en zorgde voor een doorbraak in de manier waarop we naar prehistorische kunst kijken. In de afgelopen vijftien jaar zijn steeds meer voorwerpen gevonden uit deze periode met een symbolische of decoratieve aard. Zo werden in Afrika kralen ontdekt van circa 82.000 jaar oud. In twee Israëlische grotten, Qafzeh en Skhul, waren zelfs kralen gevonden van respectievelijk 92.000 en minstens honderdduizend jaar oud.

Grotschilderingen

Waar de kunst in deze eerste periode nog heel primitief en abstract is, zijn de kunstwerken die dateren van zo’n 35.000 jaar geleden werkelijk schitterend- zelfs naar onze huidige maatstaven. Zo werden de grotschilderingen die gevonden zijn in de Franse grotten van Lascaux, Renne en Chauvet zo op de wanden neergezet dat het bijna lijkt alsof ze tot leven komen. Wanneer je de schilderingen vanuit een bepaalde hoek bekijkt en bedenkt dat ze met kaarslicht werden beschenen, dan zie je een schouwspel dat bijna overeenkomt met onze huidige bioscoopervaring. Kunst was voor onze verre voorouders net zozeer een ontsnapping uit het dagelijkse bestaan als het nu voor ons nog steeds is.

Eerste kunstenaars2