Categorie archief: frank zweegers

Claude Monet

Hoe Monet begon als karikatuurtekenaar en een meester schilder werd

Monet startte zijn kunst en schilderscarrière met het tekenen van karikatuurtekeningen, deze verkocht hij voor tekenfilms in 1656-1858. Op 24 jarige leeftijd raadde de Normandische schilder Eugene Boudin hem aan om landschappen te gaan schilderen. Monet schilderde deze landschappen in de buienlucht, voornamelijk in de omgeving waar hij woonde. In 1859 wist Monet dat hij schilder wilde worden hij vertrok terug naar Parijs en hervatte zijn studie bij atelier Suisse.

Impressionisme

Impression, soleil levant uit 1872 werd in eerste instantie door kunstcritici en publiek belachelijk gemaakt. Dit gaf aanleiding in de kunst wereld tot het begrip ‘impressionisme’. Soleil levant werd tentoongesteld in ‘Salon des Refusés’, hier werden nog meer kunstwerken vertoond die geweigerd waren voor ‘Salon de Paris’. De mensen kwamen in grotere aantallen naar de salon waar de geweigerde kunstwerken vertoont werden. Dit was voornamelijk om de getoonde kunstwerken belachelijk te maken.

Impressionisten zoals Monet onderscheiden zich door het schilderen van momentweergave’s met het juiste licht en atmosfeer. De schilderijen van impressionisten werden in de buitenlucht geschilderd. Monet is niet als enige bekend geworden als impressionist in de jaren 1860-1870, ook namen zoal: Manet, Sisley, Degas, Pissarro, Berthe, Morisot en Renoir horen tot het rijtje. Zoals je in één van mijn eerdere blogs hebt kunnen lezen, heeft Monet veel geleerd van Daubigny op gebied van kunst.

Levensechte schilderijen

Monet heeft in zijn schilderscariere enorm veel geschilderd, waardoor de keuze naar zijn beste werk onmogelijk is. Monet was gefascineerd door de Japanse houten brug in zijn tuin. Deze bekende brug heeft hij meerdere malen geschilderd. Monet weet als een ware impressionist de alledaagse werkelijkheid vast te legen. Door het gebruik van verschillende schilderslagen creëert hij een vloeiende opbouw, waarin alles tot zijn recht komt. Van de waterlelies om de brug, de bomen achter de brug en de weerspiegeling van schaduwen en wolken in het water. Monet is een echte schildersmeester. Monet heeft niet alleen in Frankrijk geschilderd. In Nederland heeft hij vooral molens en de typische Zaanse huizen geschilderd. Vanaf 1880 begon Monet met het schilderen van series.

De oude kunst van de Grieken en Romeinen

De Europese beschaving vindt haar oorsprong in de kunst en cultuur van het oude Rome en Griekenland. De invloeden uit deze tijd zijn tot op de dag van vandaag terug te vinden, reden genoeg om de Romeinse en Griekse schilder- en beeldhouwkunst van dichterbij te bekijken. Ik neem je mee op reis door de artistieke wereld van de Oudheid.

De Griekse beeldhouwkunst streeft naar een perfecte stijl

Pygmalion was een eiland dat in de buurt van Cyprus lag. Dit eiland werd ook wel Venuseiland genoemd. Volgens de legende werd er beeld op dit eiland gemaakt dat bijna voor 100% perfect was. Een man werd verliefd op dit beeld en vroeg aan Venus de godin van de liefde om het beeld levensecht te maken. Venus deed dit en het beeld en de man leefde nog lang en gelukkig. Dit is misschien een van de weinige legenden van de Griekse kunst waarom veel Grieken streven naar perfectie in hun kunst. Mensen wilden beelden maken die zo levensecht waren, dat ze er verliefd op konden worden. De Grieken vonden schoonheid en perfectie zeer belangrijk. Dit is een van de reden waarom Grieken perfecte kunst wilden maken in de Oudheid.

Griekse beeldhouwkunst

De Griekse bouwkunst was in dienst van de Goden en de Godsdienst

In Griekenland draaide de cultuur veel om de Goden. Dit was te zien in hun cultuur en in hun beeldhouwkunst. Ze vonden het belangrijk om meerdere goden te eren en offers te brengen. De offers werden naar een tempel gebracht. Hier werd er voor bepaalde Goden speciale offers gedaan. Zo werd er geofferd voor Zeus. Dit was de oppergod van de Grieken. Volgens vele gelovige Grieken was Zeus de baas van het leven en had hij met verschillende niet Goden kinderen verwekt. Aldus de mythe. Deze kinderen werden halfgoden genoemd, omdat zij volgens de overleveringen zouden afstammen van de oppergod. Veel bijeenkomsten werden gehouden in de open lucht. Veel mensen mochten de tempels niet inkomen dit mochten alleen de priesters doen die een lijntje hadden met de goden van de tempel.

De Griekse schilderkunst

De Griekse schilderkunst is rijkelijk en zeer leuk om als kunstliefhebber naar te kijken. Alles wat over gebleven is van de rijkelijke schilderkunst van de Grieken zijn de vazen waar oude motieven over goden en het leven staan op afgebeeld. Je hebt ook vazen waar bloederige oorlogstaferelen op staan. Het is misschien leuk dat je als kunstliefhebber eens gaat verdiepen in de mooie kunst die de Griekse Oudheid rijk is. Deze vazen werden gebruikt om dingen in te bewaren. In de Oudheid werden deze vazen niet gebruikt als kunst. Deze vazen werden dus gebruikt om vloeistoffen, wijn en levensmiddelen in op te slaan. Aldus de functie van de oude vazen in het oude Griekenland.
Griekse schilderkunst

Romeinse bouwkunst voor de burger en het imperium

Romeinen vonden het heel belangrijk om veel macht en aanzien te hebben. De positie van hun macht is belangrijk. Romeinen dachten altijd heel groot. Zij wilden een groot en machtig imperium. Een groot rijk dat voor iedereen is, met Rome als de hoofdstad. Groots denken zat al in de bouwkunst van de Romeinen, een mooi voorbeeld hiervan is het Colosseum.

Romeinse Bouwkunst

André Volten

André Volten (1925-2002) is een van de belangrijkste naoorlogse beeldhouwers. Hij was een non-figuratieve beeldhouwer een maakte veel gebruik van geometrische vormen. Deze geometrische vormen zijn duidelijk terug te zien in veel van de grote en open constructies die hij creëerde. Zijn constructivistische sculpturen worden gezien als revolutionair aangezien hij ‘niet-kunstzinninge’ industriële producten zoals ijzeren profielbalken gebruikte. Volten richtte zich voornamelijk op kunst in de openbare ruimte.

Constructie in din 2.0
Gisteren werd bekend gemaakt dat het Stedelijk Museum een monumentaal sculptuur van André Volten ontvangt, namelijk de “Constructie in din 2.0”. Het gaat om een ruim 2 meter hoog stalen beeld, gemaakt van aan elkaar gelaste delen van ijzeren pofielbalken. Directeur Beatrix Ruf van het museum noemt de schenking een mooie aanvulling op de werken van Volten die er al in de collectie zijn.

Bezoek dit voorjaar de groots opgezette tentoonstelling van Jheronimus Bosch

Na het Van Gogh jaar in 2015, is 2016 het kunstjaar van Jheronimus Bosch. Het Noordbrabants Museum staat dit voorjaar in het teken van “Jheronimus Bosch – Visioenen van een genie”. 2016 is niet voor niets het jaar van Bosch, hij overleed namelijk dit jaar precies 500 jaar geleden. Brabantse musea geven daarom het gehele jaar aandacht aan de kunstschilder behorend tot de Noordelijke Renaissance. Bosch staat voornamelijk bekend om zijn satirische voorstellingen en wordt beschouwd als vernieuwer van de bestaande beeldtraditie.

Grootste tentoonstelling Jheronimius Bosch ooit
Met maar liefst 20 schilderijen en 19 tekeningen van de kunstschilder is dit de grootste tentoonstelling van Jhernonimus Bosch ooit. De tentoonstelling is nog te zien t/m 8 mei 2016.

Kunstkijkoefeningen

Kunst kijken kun je leren. En het is leuk ook, met deze oefeningen die je met z’n tweeën doet!
   

Een eerste indruk krijgen

Kies een kunstwerk uit, kijk er 30 seconden naar en draai je dan om.

  • Beschrijf aan de ander wat je hebt gezien. Deze schrijft je observaties in steekwoorden op.
  • Bespreek aan de hand van de steekwoorden wat er bijzonder is aan het kunstwerk.
  • Stel elkaar vragen over wat je ziet en denkt en probeer deze te beantwoorden. Wat heeft jullie verbaasd aan het werk? Wat begrijp je nog niet goed? Wat veranderde tijdens het kijken?
  •    

    Frank Zweegers - John William Waterhouse -The Lady of Shalott - Google Art Project
    John William Waterhouse -The Lady of Shalott (bron: Google Art Project)

       

    In het schilderij stappen

    Stap nu als het ware in het kunstwerk. Vertel de ander:

  • Wat je ziet aan kleuren, vormen, gebouwen, personages…
  • Wat je voelt: warm, koud, hard, zacht, materialen, emoties…
  • Wat je hoort: omgevingsgeluiden, muziek, gesprekken
  • Hoe de sfeer is en hoe het ruikt
  •    
    Stap weer uit het kunstwerk en bespreek samen:

  • Wat je weet over de tijd, kunstenaar, stijl…
  • En wat je vindt van het schilderij, nu je er goed naar hebt gekeken.
  • Kijken jullie anders naar het werk?
  •    

    Frank Zweegers - Suprematist Composition door Kazimir Malevic
    Frank Zweegers – Suprematist Composition door Kazimir Malevic (bron: wikimedia commons)
      

    Zakelijk ontleden

    Als je het schilderij hebt bekeken en gevoeld, dan wordt het tijd om er steviger gereedschap op los te laten. Bekijk de individuele beeldelementen en noteer…

  • Vorm: Zijn vormen hoekig/rond/vierkant? Lopen lijnen horizontaal, verticaal, schuin? Zijn vormen tweedimensionaal of driedimensionaal? Zijn ze geometrisch of organisch? Open of gesloten?
  • Kleur: wordt er gebruikgemaakt van primaire/secundaire/tertiaire kleuren? Zijn ze zuiver of onzuiver? Is er contrast in kleur? Licht/donker, koud/warm?
  • Hoe is de lichtrichting? Is er meelicht/tegenlicht/zijlicht?
  • Hoe is het licht van karakter? Klein/groot? Zacht/hard?  licht/donker (clair/obscur)? Bekijk schaduwen: zijn er eigen schaduwen?  Slagschaduwen?
  • Wordt er ruimte gesuggereerd? Wat kun je zeggen over hoogte/breedte/diepte? Kijk ook naar groot- klein/overlapping/afsnijding/perspectief/atmosferisch perspectief/verkorting/standpunt.
  • Wat is de grondvorm? Is het schilderij statisch of dynamisch? Symmetrisch/asymmetrisch? Wordt er gebruikgemaakt van herhaling?
  •    

    Analyse en kritiek

    Je hebt je eerste indruk, je hebt je gevoel over het werk en je hebt het werk technisch ontleed. Nu kun je bepalen wat het idee, de inhoud, de voorstelling, het verhaal, het onderwerp, de thematiek is van het werk.  

  • Verhaal: waarover gaat het werk? Kijk ook naar titel/thema/concept.
  • Functie: welk doel dient het werk? Religieus, esthetisch, politiek, economisch, vernieuwing, educatief, vermaak…
  • Context: waar en wanneer is het werk gemaakt? Waaraan kun je dat zien? Je kunt hiervoor ook naar andere werken kijken.
  • Vind je het schilderij goed? Wat doet het met je? Werkt het? Vertel aan elkaar wat je vindt.
  •    

    frank zweegers - De Aardappeleters
    De Aardappeleters (bron: Google Art Project)

       

    Conclusie

    Schrijf in maximaal 5 zinnen op wat je van het werk vindt.
       

    Inlijsten

    Een schilderij is natuurlijk als het goed is al genoeg kunst van zichzelf. En wil je een doek ophangen, dan volstaat een spijker vaak al. Maar een doek kun je uiteraard ook inlijsten. En gaat het om een kunstwerk op papier, dan moet je wel. Dat wil zeggen: een lijst uitzoeken is vaak een crime, en het doet het werk lang niet altijd goed. Kun je een passende lijst vinden, dan kan deze echter ook veel toevoegen. Het kunstwerk wint dan aan kracht, of gaat beter op in de omgeving. Je laat met een goede lijst bovendien zien dat je zorgt voor het kunstwerk, en dat geeft ook extra waarde.
     
    Wat maakt een lijst nou goed? Een paar regels maakt het uitzoeken ervan een stuk makkelijker. De basis is daarbij: de lijst niet afleiden van het kunstwerk. Hij mag best opvallend zijn, maar alleen als dat het werk versterkt, en niet als het er de competitie mee aangaat. Een aantal verschillende aspecten bepaalt of de lijst bij het kunstwerk past. Denk aan dikte, kleur en ornamentiek.
     
    Zoek je een lijst die zeker de aandacht niet afleidt van het schilderij, neem dan bijvoorbeeld (onbehandeld) hout, een lijst in een neutrale basiskleur, of een kleur die voorkomt in de achtergrond van het schilderij. Zo laat je het schilderij op een zachte manier overgaan in de omgeving. De dikte van de lijst wordt grotendeels bepaald door de grootte van het schilderij. Wees hierin niet te bescheiden, want een dunne lijst maakt het contrast met de muur alleen maar groter. Een subtiele, zachte afbeelding heeft bovendien vaak meer lijst nodig dan een heel uitgesproken beeld. Zie het zo: een zacht schilderij heeft bescherming nodig, een stevig schilderij kan ook wel met een iets smallere lijst af. Qua ornamenten kun je het heel simpel houden, maar een eenvoudig reliëf, een minimalistische extra kleurtoets, of een gouden lijntje kan ook veel toevoegen.
     
    Een opvallende lijst is altijd moeilijker. Neem hiervoor de tijd, en zoek het liefst ook een goede lijstenmaker die het werk begrijpt en die met je mee kan denken. Goud wordt veel gebruikt voor het omlijsten van schilderijen. Een dergelijke lijst werkt met name voor werken met een stevige kleurstelling, met liefst een warme geeltint. Is het werk koeler van toon, en wil je toch een gouden lijst, dan werkt een smallere vaak beter. Een brede zwarte lijst laat het werk meer uit de muur springen, een felle kleur trekt de aandacht, net zoals een verkeersbord doet. Bedenk waar het werk komt te hangen, en of het daar om extra aandacht moet vragen.
     
    Laatste tip van Frank Zweegers: kies een schilderijlijst altijd op het schilderij en niet op de muur, het behang of de bank. Dat is niet alleen respectvol naar het kunstwerk, het is ook handiger als je gaat verhuizen.
     

    Swingende olifanten

    Wie Disney’s Mowgli en Tarzan heeft gezien, weet dat olifanten de pan uit swingen. Het mag dan ook niet verrassend heten dat we een olifant zien los gaan op een piano. En een dansje kan er dan ook wel vanaf. Gezellig rammen op dat apparaat, en wiegen met die heupen!
      

      
    Daar kunnen ze in Artis nog wat van leren. Met hun saaie kale takken. Luister naar Frank Zweegers en gooi er daar ook gewoon eens een drumstel in, én een vleugel én een trompet. De dieren leven toch al in gevangenschap, onder de ogen van het publiek; kunnen ze maar beter ook genieten van alles wat de stad verder nog te bieden heeft.

    Prehistorische kunst: Centraal Afrika

    Uit de prehistorie zijn niet overal in de wereld evenveel kunstvoorwerpen bewaard gebleven. Om de tand des tijds te kunnen doorstaan moeten de voorwerpen van het juiste materiaal zijn vervaardigd en ze moeten in het juiste klimaat in de grond, in een grot, of onder water verdwenen zijn. Bovendien moet niemand moet het óóit nodig gevonden hebben om de voorwerpen of schilderingen te vernielen. Eigenlijk is het al verwonderlijk dat er überhaupt zo veel bewaard is gebleven uit die tijd, ruim vierduizend jaar geleden.

    Van heel Afrika is de prehistorische kunst van Centraal-Afrika is de minst bestudeerde en het minst goed begrepen. Deze zone strekt zich uit van de rivier de Zambezi tot beneden de Sahara en haar kunst verschilt aanzienlijk van die in het zuiden en in het noorden, waarin afbeeldingen van dieren en mensen domineren. In midden-Afrika maakte men voornamelijk monochromatische geometrische afbeeldingen. Raadselachtige patronen, waar prehistorische kosmonauten-geschiedkundigen nog altijd van smullen. Doorgaans werden de schilderingen door de Afrikaanse stammen met de vingers op rotsen aangebracht, met uitzondering dan weer van de Kondoa in centraal Tanzania, die ook met penselen schilderden.

    frank zweegers - rotsschildering uit de Kasama-heuvels in Zambia
    Rotsschildering uit de Kasama-heuvels in Zambia (foto: Rock Art Research Institute, University of the Witwatersrand, Zuid Afrika)

    De prehistorische tempels van Malta

    De prehistorische tempels van Malta zijn uniek in de hele wereld. Zij zijn de oudste nog bestaande stenen bouwwerken uit onze oudheid. De tempels dateren van 4000 – 2500 voor Christus en zijn daarmee ouder dan Stonehenge en ouder dan de piramides. Hun architectuur is prachtig en inspirerend en ook qua omvang zijn de tempels indrukwekkend. Lang bedekt door lagen aarde zijn ze uitstekend bewaard gebleven en genegeerd door de lange mars van de geschiedenis. In het begin van de negentiende eeuw werden ze herontdekt en zorgvuldig gerestaureerd door Europese en inheemse Maltese archeologen. Vanwege hun unieke karakter en hun schoonheid, zijn de belangrijkste tempelcomplexen terecht aangewezen als UNESCO World Heritage Sites.
     
    Bouwers van het tempelcomplex
    De oorspronkelijke bewoners van de Maltese eilanden waarschijnlijk ergens vóór 5000 voor Christus de zee van Sicilië overgestoken, die 58 mijl noordelijker ligt. De tempelbouwers waren graanboeren en veehouders. Zij aanbaden een moedergodin waarvan beeldjes gevonden zijn, verspreid over het gehele Middellandse Zee-gebied. Vergelijkbare beelden zijn ook te vinden op Malta, waarvan een aantal van unieke grote omvang. In de tempels van Malta werden dieren geofferd, zo blijkt uit vondsten. Verder is er weinig bekend over de riten en rituelen die er plaatsvonden. Hoewel de tempels groot zijn in de totale omvang, kunnen ze geen grote groepen herbergen. Openbare erediensten in grote groepen, zoals die typisch zijn in hedendaagse kerken en tempels, waren er niet mogelijk. Het is waarschijnlijk dat priesters en priesteressen rituelen uitvoerden in de tempels, zonder verder publiek.
     

    frank zweegers - megalithische tempels malta
    Megalithische tempels van Malta (bron: wikimedia commons)

     
    Over hoe de prehistorische Maltezen verder leefden is weinig bekend. Ze kenden geen schrift (het was immers nog de prehistorie) en hun beschaving plotseling in ongeveer 2500 voor Christus. Fascinerend, als je het Frank Zweegers vraagt… En zeker de moeite waard om eens te bezoeken!