Max Ernst: surrealistisch schilder

“De taak van de schilder is dat wat in hem zichtbaar is af te bakenen en te tonen.” Een fantastisch citaat van Max Ernst (1891-1976) en een mooie beschrijving van het gedachtegoed van een veelzijdig Duits surrealistisch schilder. Ooit begonnen als dadaïst, snel uitgegroeid tot een pionier van het Parijse surrealisme. Maar wat maakte Max Ernst zo bijzonder en wat kenmerkte zijn kunst?

Het werk van Max Ernst

De werken van Max Ernst worden geclassificeerd binnen het surrealisme en het dadaïsme. Hij experimenteerde voortdurend met verschillende technieken en ontwikkelde het zogenaamde dripping. Hij had een uitgesproken fascinatie voor vogels en liet zichzelf meermaals als vogel-man in zijn schilderijen terugkeren (de Loplop). De Loplop was voor Ernst zijn alter ego, een extensie van zijn innerlijk zichtbare in zijn werk.

Max Ernst kan een van de meest intrigerende kunstenaars van de vorige eeuw genoemd worden. Hij wordt dan wel geclassificeerd binnen het dadaïsme en het surrealisme, maar eigenlijk doet hem dat ietwat oneer aan: hij bleef zijn werken verder ontwikkelen en bleef getuigen van creativiteit en innovatie. Waar men surrealisten vaak kunstenaars voor pubers durft noemen, is het niet correct om hem tot een dergelijk niveau te degraderen. Max Ernst was en bleef doorheen zijn leven een onverzadigbaar schepper binnen zijn vak. Hij was een begaafd schilder, een fantastische graficus en een groots beeldhouwer. Meer nog: Max Ernst wist dat in kunst alles mogelijk was.

Oeuvre

In zijn werk De olifant van Celebes is de overgang naar het surrealisme duidelijk zichtbaar. Het diepteperspectief wordt gecombineerd met een vergrote voorgrond en het dierlijke domineert het werk. De olifant van Celebes is een metalen monster en op het werk zien we een naakte vluchtende vrouw. De olifant symboliseert de blindheid van het geweld, waar de vrouw de angst voor gevangenschap en de dood moet uitbeelden.

Een ander werk van Ernst is de Oedipus Rex, een van zijn bekende vogelwerken. Max Ernst trachtte steeds zijn innerlijke zelf te tonen in zijn werken en de Oedipus Rex is daar een zeer goed voorbeeld van. Het werk schetst het verhaal van de jonge Ernst: op een en dezelfde dag sterft zijn lievelingsvogel en wordt zijn jongste zus geboren. Zijn werk toont het verband tussen de geboorte en de dood. De vogel is bovendien gevangen, de vingers komen door het venster met een door een zaag doorboorde noot. De Oedipus staat symbool voor de slechte band tussen Ernst en zijn vader.

Andere werken (selectie)

“De maagd slaat het Christuskind voor drie getuigen” (1926), “Angel of Heart and Home” (1937), “Robing of the Bride” (1940), “Les dieux obscurus” (1957), “33 meisjes gaan op vlinderjacht” (1958).

max ernst

max ernst2